Accurate locatiebepaling, zoals we dat tegenwoordig kennen via satelliet navigatie, kent haar oorsprong aan boord van schepen. Het berekenen van de exacte lengtegraad doormiddel van een sextant was al langer mogelijk, maar het was wachten tot circa 1750, toen de door John Harrison (1693 - 1776) ontwikkelde marine chronometer een echt accurate berekening van de breedtegraad mogelijk maakte. Montblanc brengt een ode aan deze ontwikkeling, met een set bestaande uit een polshorloge met chronograaf en tweede tijdzone, en een navigatie klok in de vorm van een marine chronometer – twee prachtige stukjes horlogemakerskunst die de geslaagde fusie van Montblanc en uurwerkmaker Minerva nog eens onderstrepen.

Deel 1: Montblanc Régulateur Nautique ‘Wristwatch Chronograph’
Het eerste deel van de set is de Montblanc Régulateur Nautique ‘Wristwatch Chronograph’ (pols-chronograaf), die om te beginnen de tijd weergeeft als een klassieke regulator – de grote pendule klokken die tot in de 20ste eeuw gebruikt werden om andere tijdmeters mee gelijk te zetten. De minutenaanduiding gebeurt via een grote centrale wijzer, maar de uren zijn af te lezen via een kleinere wijzer op 12 uur. Deze kleinere wijzer heeft van Montblanc gezelschap gekregen van een tweede urenwijzer voor een tweede tijdzoneaanduiding. De twee wijzers gaan gebroederlijk op, zolang de drager in de eigen tijdzone is, maar ze kunnen worden gescheiden door een druk op de knop bij 10 uur, als er een ander tijdzone wordt bezocht. Omdat de dragen zo de exacte tijd zowel thuis als lokaal weet, kan door de twee tijden om 12 uur ’s middags (lokaal) te vergelijken met de tijd in de thuishaven, de juiste geografische lengtegraag worden berekend.


Montblanc Régulateur Nautique ‘Wristwatch Chronograph’ - klik aan vor een vergroting


Het kaliber MB M16.30 uurwerk van de Montblanc Régulateur Nautique pols-chronograaf is te zien door de saffierglazen bodem. Hier is de buitengewoon hoge mate van afwerking en de technische kunde van het bij Montblanc horende uurwerkenatelier Minerva te bewonderen. Ook aan de deels opgewerkte “wijzerplaatkant” van het polshorloge, waaronder delen van het uurwerk te zien zijn. Zo is onder andere de techniek achter de innovatieve gangreserve aanduiding te zien, bestaat uit twee wijzers, die bij een voldoende opgewonden veer boven elkaar liggen. De mate van opwinding van de veer heeft echter ook invloed op de afwijking in de amplitude. Als de spanning van de veer onder een bepaald punt komt (bij de Montblanc Régulateur Nautique ligt dat punt onder 12 uur gangreserve), wordt deze afwijking te groot voor een absoluut exacte tijdwaarneming. Montblanc heeft hiertoe een waarschuwingssysteem ontwikkeld: de gewone (blauwe) wijzer van de gangreserve aanduiding blijft bij 12 uur reserve stilstaan, waarna er een rode wijzer verder loopt tot uiteindelijk 0 uur (of stilstand van het uurwerk). Voor een zo exact mogelijk tijdsaanduiding zou de drager van de Montblanc Régulateur Nautique pols-chronograaf er eigenlijk voor moeten zorgen dat de rode wijzer op het met de hand op te winden horloge nooit zichtbaar is.


Montblanc Régulateur Nautique ‘Wristwatch Chronograph’


De tijdschrijffunctie van het horloge (de chronograaf) werk via één enkele drukker (monopoussoir), die in het midden van de kroon zit verwerkt. Deze knop stelt de drager in staat tijden te meten tot maximaal 30 minuten via de grote centrale secondewijzer en de dubbele minutenteller bij 3 uur. De chronograaf werkt technisch op de klassieke manier, via een kolomwiel met horizontale koppeling. Elke radertje en heveltje in het systeem wordt door de meester uurwerkmakers van Minerva tot op een honderdste millimeter nauwkeurige afgewerkt, om een zo soepel mogelijke schakeling te garanderen. Dit buitengewoon technische horloge – dat boven de 30 minutenteller van de chronograaf ook nog een dag-en-nacht indicator en op 9 uur de gewone secondewijzer heeft – wordt van buiten gecompleteerd door een 43,5 millimeter brede gouden kast (naar keuze wit of rood goud) met gebold, antireflectie gecoat saffier glas. Het horloge komt aan een alligator lederen band met gouden sluiting.


Montblanc Régulateur Nautique ‘Navigational Clock' - klik aan voor een grote afbeeldingDeel 2: Montblanc Régulateur Nautique ‘Navigational Clock’
Zeevaart en navigatie op zee hebben een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van precieze tijdmeting. Daarom heeft Montblanc de pols-chronograaf een waardige partner gegeven, die zowel in een privé jacht als op het droge voor bewondering zal zorgen. De dimensies en het materiaal van de Montblanc Régulateur Nautique navigatie klok (marine chronometer) zijn opvallend en indrukwekkend: de 93 centimeter hoge ombouw, met een diameter van 56 centimeter, heeft een gewicht van 120 kilo en is gemaakt van graniet, messing, aluminium en carbon fiber. Het uurwerk is gemaakt van staal, brons en robijnen en maakt van het kunstwerk een wetenschappelijk instrument.


De basis van de klok maakt dat deze stevig verankerd zal zijn, of dat nou aan boord van een jacht, of op de vloer in bijvoorbeeld een privé bibliotheek is. Door de cardan ophanging blijft het uurwerk – dat gemaakt is door de wereldberoemde klokkenmaker Erwin Sattler en voorzien is van een fusee (snek) transmissie – tot een helling van 27 graden horizontaal in de basis, zodat er geen verandering in de uitoefening van zwaartekracht op het uurwerk optreedt, en dit niet voor afwijkingen in de tijdmeting kan zorgen. Direct naast de ophanging van de klok, is er een tweede cardan ophanging gemaakt waar de pols-chronograaf in kan worden bewaard.


De wijzerplaatopmaak van de navigatie klok lijkt uiterlijk veel op die van het horloge, maar heeft door de grotere afmeting ruimte voor de onafhankelijke aanduiding van drie tijdzones: de tijd in de thuishaven op een subwijzerplaat op 9 uur, de tijd in de haven van bestemming op een subwijzerplaat op 3 uur en de huidige (of lokale) tijd op de hoofdwijzerplaat, die net als het horloge is opgemaakt als een regulator: met een grote minutenwijzer vanuit het centrum, een subwijzerplaat voor de uren op 12 uur en daarnaast een tweede subwijzerplaat voor de seconden. Ook op de navigatie klok wordt de gangreserve aangeduid door een dubbele gangreserve wijzer, die aangeeft wat het ideale moment is om de klok (met totale een gangreserve van 14 dagen) weer op te winden.


Montblanc Régulateur Nautique ‘Navigational Clock’ - klik aan voor een grote afbeelding


Onder de cardan ophanging, draait ook nog een wereldtijden klok. Deze geeft – verlicht door blauwe LED verlichting – in 24 tijdzones aangeduid door 24 jachthavens, de tijd rond de wereld aan. Om de gelimiteerde set echt uniek te maken, kunnen de jachthavens vervangen worden door persoonlijke aanduidingen voor de verschillende tijdzones.


Er zullen slechts 16 Montblanc Régulateur Nautique sets gemaakt worden: 8 met een pols-chronograaf in wit goud en 8 met een pols-chronograaf in rood goud. Deze exclusief gelimiteerde sets zijn vanaf juni 2012 te koop bij Montblanc Boutiques en geselecteerde juweliers. De Montblanc Régulateur Nautique Set kost € 290.000,-. Zie voor meer nieuws en informatie over Montblanc Horloge.info/Montblanc en kijk op Montblanc.com.